Jouw boek vertalen met AI

Om snel en goedkoop een groter publiek te bereiken

Misschien maak je al gebruik van ChatGPT of een andere chatbot om je blog, artikel of je boek te schrijven. Een kant en klaar boek zal ChatGPT nog niet zomaar opleveren: zonder aanpassingen voelt de gegenereerde tekst vaak vlak en is er veel herhaling. Maar met slimme prompts en jouw creativiteit en input kan het je verhaal wel beter maken.

Uit: Onze Taal 4 – juli/aug 2025

Hoe zit dat eigenlijk met vertalen naar bijvoorbeeld Duits, Engels of Spaans? Kun je met AI snel en goedkoop een goede vertaling van je boek maken?

Vertaaltools

Voorbeelden van AI vertaaltools zijn Google Translate, DeepL Translator, Microsoft Translator en ChatGPT. Bij het maken van een keuze is privacy iets om over na te denken. Belandt jouw tekst in een database? Wat gebeurt er daarna mee? Zo is met DeepL je privacy beter geborgd, als je gebruik maakt van een betaald account. Bij de gratis versie is het maximaal aantal te vertalen tekens vijfduizend.

Ook zijn er vele vertaalapps beschikbaar om te gebruiken op je smartphone. ‘Onze taal’ heeft een mooi overzicht gemaakt, zie figuur rechts. Deze tools bieden tekst-, spraak- en live conversatievertalingen. Misschien meer gericht op communiceren en niet direct geschikt om een heel boek te laten vertalen, maar leuk om te zien wat er mogelijk is.

Ervaringen met AI-vertaaltools

Op schrijvenonline.org vertelt uitgever Bob van Duuren dat hij tot voor kort uitsluitend vertaalbureaus gebruikte voor vertalingen, maar dat is verleden tijd. ‘In november heb ik een boek volledig door ChatGPT laten vertalen. Een werk van circa 260 pagina’s, waarin ik slechts vier kleine correcties hoefde door te voeren. Wel waakt hij ervoor dat literaire nuances, waarin AI nog tekortschiet intact blijven: ‘Voor literaire romans zal AI nog niet volstaan, maar voor onze vakboeken is over het algemeen goed te doen.’

Het risico bij gebruik van AI is dat teksten steeds meer op elkaar gaan lijken. AI kan zich niet inleven en heeft geen echte intelligentie. Zo kan de AI-tool de tekst te letterlijk vertalen of verandert AI de tone of voice in je roman. Of de leesbaarheid gaat achteruit. Of het gebruikte vakjargon in het managementboek wordt niet goed herkend en slecht vertaald.

Een revisor kan helpen

Wat je kunt doen is een automatisch gegenereerde vertaling laten nakijken door een vertaler, een revisor. Dat gaat sneller dan vertalen vanaf nul en dus betaal je vaak een lager tarief.

Recent heb ik een gegenereerde Engelse vertaling van een aantal reisverslagen geredigeerd. De vertaling was helemaal niet slecht, maar kende soms een wat vreemde, knullige woordkeuze. Door hier en daar een paar woorden te vervangen verbeterde de kwaliteit van het Engels en de leesbaarheid. En dat ging een stuk sneller dan een vertaling starten vanaf scratch.

Een tip is eerst een paar pagina’s te laten vertalen en dan eerst met de vertaler te bekijken wat er nodig is om het hele boek goed te vertalen. Wat gaat er mis met de tone of voice, met het woordgebruik en kan dit boek eigenlijk wel vertaald worden door AI?

Ten slotte

Door AI te gebruiken kun je besparen op vertaalkosten. Hoe zakelijker je tekst, hoe beter de vertaling vaak is. Non-fictie is dus gemakkelijker door AI te vertalen dan fictie. Als je een vertaling van hoge kwaliteit wilt, is het aan te raden om een vertaler (revisor) een check te laten doen op je AI-vertaling.

10-08-2025

Bronnen:

Bob van Duuren: ‘AI maakt uitgevers relevanter, niet overbodig’ | Schrijven Online

Onze Taal 4 juli/augustus 2025: De invloed van vertaalapps op taal en communicatie